Çocuk Cerrahisi Dergisi Sayı 1 Ek - 2016

 www.tccd.org.tr

    
DİĞER

1. Araştırma ve bilim felsefesi: Fikri takip
Scientific research and philosophy of science
doi: 10.5222/JTAPS.2016.001 Sayfalar:1-2
Tanju Aktuğ
Bu derleme makalesinde, bilimsel araştırmalar ve izlenmesi gereken bilim felsefesi ile ilgili olarak “fikri takip” kavramının önemine değinilmiş ve bilimsel araştırmalar ile ilgili temel kavramlar üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bilim felsefesi, fikri takip  

2. Bilimsel araştırma biçimleri
Scientific research modalities
doi: 10.5222/JTAPS.2016.003 Sayfalar:3-6
Tanju Aktuğ 
Bu çalışmada, bilimsel araştırmaların ana yöntemi olan bağımsız ve bağımlı değişkenlerden yola çıkarak, araştırma türleri kısaca açıklanmış ve apandisit hastalığı çevresinde örnekler verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Klinik araştırma, cerrahi araştırma

3. Deneysel araştırma yöntemleri
Experimental research methodologies
doi: 10.5222/JTAPS.2016.007 Sayfalar:7-11
Hamit Okur

Deneysel araştırmanın tıbbın gelişmesinde önemli bir yeri vardır. Hayvan deneylerinin tarihçesinde 17. yüzyılın sonları ile 18. yüzyılda başta İngiltere olmak üzere bazı yasal düzenlemelerin yapıldığını görmekteyiz. Daha sonra ise Avrupa Birliği bünyesinde üye ülkelerin uymak zorunda oldukları birtakım düzenlemeler ve standartlar geliştirilmiştir. Ülkemizde de 2004 yılında Hayvanları Koruma Kanunu ile başlayan ve Hayvan Deneyleri Merkezi Etik Kurulu ve Hayvan Deneyleri Yerel Etik kurullarının kurulması ile gelişen yasal ve etik düzenlemeler yapılmıştır. Hayvanlar üzerinde çalışma yapacak araştırıcıların öncelikle yapacakları araştırmanın bilime ne ölçüde katkı yapacağını sorgulamaları gerekir. Hayvanların da acı, ağrı duyan bir canlı olduklarını ve yaşama özgürlüklerinin bulunduğu her zaman akılda tutulmalıdır. Araştırıcıların yönetmelik gereği 80 saatlik eğitimi almaları zorunludur. Deneysel bir çalışmanın başarısı seçilen türün uygun olup olmadığına, genetik ve mikrobiyolojik standartlara ve çevresel faktörlere bağlıdır. Yine araştırıcılar deneyin planlama, yürütme ve değerlendirme süreçlerinde özellikle 3R olarak belirlenen etik konulara (öncelikle alternatif yöntemlerin düşünülmesi, kullanılacak hayvan sayısının minimum olması ve hayvan refahı), asepsi ve antisepsi kurallarına ve cerrahi prensiplere uymak zorundadırlar. Kısaca, insan üzerinde yapılan cerrahi işlemlerdeki uyulması gereken kuralların hayvan deneyleri için de geçerli olduğu bilinciyle deneysel araştırmaların yapılması gerekir.

Anahtar Kelimeler: Deneysel araştırma, deney hayvanı, cerrahi araştırma

4. Araştırmadan makaleye
From research to manuscript
doi: 10.5222/JTAPS.2016.012 Sayfalar:12-20
Hasan Doğruyol  
Eğer bir makale yazmayı düşünüyorsanız kendinize bazı sorular sorun. Makale hangi mesajı taşımalı? Bu mesaj tek bir cümle ile dile getirilebilir mi? Mesajın kıymeti harbiyesi nedir? Mesajı “Ee-peki” testi ile tart; makalenin vereceği mesaj neyi değiştirecek? Bu testten başarı ile geçerse “Kim ilgilenir?” testini uygula, kime ne yararı var?
Eğer hâlâ yazmayı düşünüyorsanız doğru formatın ne olduğuna karar ver. Formal bir araştırma yazısı mı? Ayrıntılı bir derleme mi? Editöre mektup mu? Makaleyi göndermeyi düşündüğünüz dergilerin son sayılarını dikkatlice gözden geçir; yazarlara bilgiler kısmına bak; gerekirse editöre sor. Makalenin konusu, derginin ilgi alanı içinde mi? Doğru olduğuna inandığınız format onlar tarafından da kabul görecek mi?
Yazmayı düşündüğünüz makale, tek bir çalışmanın değişik ürünlerinden biri ise yazacağınız bu makalenin gerçekten gerekli olduğunu düşünüyor musunuz? Yoksa bu şekilde çalışmanızı bölerek çoğaltmanız okurlarınız için değil de sizin kişisel çıkarınız için midir?

Anahtar Kelimeler: Bilimsel makale, yapı ve içerik, stil, güzel yazı

5. Araştırmalarda kaynak kullanımı, ölçme ve değerlendirme, akademik yükselme ve atanma ölçütleri
Use of references in scientific research, assesment and evaluation and criteria for academic assignment and upgrade
doi: 10.5222/JTAPS.2016.021 Sayfalar:21-26
Tutku Soyer  
Bilimsel araştırmaların planlanması ve sonuçlarının yorumlanması sırasında bilimsel doğrular ve genel bilgilere ulaşılması önemlidir. Bu amaçla çalışma planlama aşamasında yeterli ve doğru kaynağa ulaşılması gerekir. Bir konu ile ilgili çok az sayıda kaynağın olması kadar çok fazla sayıda kaynağın olması da araştırma planlamayı güç kılabilir. Bu nedenle araştırmalarda kullanılan kaynakların yeterli ve uygun olması etkin bir kaynak tarama ile sağlanır.

Kaynak taraması o zamana kadar yapılmış kitap, dergi, araştırma raporu ve tezlerin taranmasını içerir. Bu derlemede bilimsel bilgiye erişim, kaynak tarama, ölçme, değerlendirme ve ülkemizdeki akademik atanma ve yükselme ölçütlerinin sunulması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilimsel çalışma, kaynak, ölçme, değerlendirme

6. Çocuk cerrahisinde bir bilimsel araştırma öyküsü: Gastroşizi ve amniyotik sıvı değişimi
The tale of a scientific research project in pediatric surgery: Gastroschisis and amniotic fluid exchange
doi: 10.5222/JTAPS.2016.027 Sayfalar:27-30
Tanju Aktuğ Gastroşizisli bebeklerde uzun süreli hipoperistaltizm ve buna bağlı mortalitenin önlenmesi, anlaşılması amacı ile yapılan çalışmalarımız gözden geçirildi. Bir konuda, birbirini izleyen çalışmalar ile ilgili gelişmeler, süreçteki kolaylık ve zorluklar tartışıldı.

Anahtar Kelimeler: Gastroşizi, mortalite, hipoperistaltizm

7. Ürogenital sistem ve seks hormon reseptörleri: Cerrahpaşa Çocuk Cerrahisi’nde bir cevabın peşinde yirmi yıl
Urogenital system and sex hormone receptors: A 20 year’s journey looking for answers in Cerrahpaşa pediatric surgery
doi: 10.5222/JTAPS.2016.031 Sayfalar:31-35
Sinan Celayir  
Bu makalede yirmi yıllık bir süreçte ürogenital sistemde seks hormon reseptör yapılanması ile ilgili olarak İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalında yapılan çalışma ve yayınların geriye dönük değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hormon, reseptör, östrojen, androjen, progesteron

8. Türkiye Çocuk Cerrahisi topluluğunun deneysel çalışmalarına ulusal kongreler aracılığıyla bir bakış
Overview of experimental studies of Turkish pediatric surgeons through the national meetings
doi: 10.5222/JTAPS.2016.036 Sayfalar:36-42
Serdar Sander 

Amaç: Çalışmada, Ulusal Çocuk Cerrahisi (ÇC) ve Pediatrik Üroloji (PÜ) kongrelerinde sunulan deneysel çalışmalar incelenerek ÇC topluluğunun bu alandaki çalışmalarının genel özelliklerinin belirlenmesi, göze çarpan sorunlar ve olası çözüm yollarının tartışılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 1981’de başlayıp 2015’te 33.sü yapılan Ulusal ÇC kongreleri ile 2010’da başlayıp 2015’te 6.sı yapılan PÜ kongrelerine ait 39 özet kitabında yer alan deneysel çalışmalar, zaman içindeki gelişmeler ve eğilimlerin daha iyi belirlenebilmesi için 11’er yıllık üç gruba ayrılarak incelenmiştir. I. Grup: 1981-1991 arasındaki ilk 11 ÇC kongresini, II. Grup: 1992-2004 arasındaki 12-22. ÇC kongrelerini, III. Grup: 2005-2015 arasındaki 23-33. ÇC kongrelerini ve 2010-2015 arasındaki ilk 6 PÜ kongresini kapsamaktadır. Ayrıca sunulan çalışmaların nitelik yönünden de değerlendirilebilmesi amacıyla Ekim 2015 içinde tüm sunumlar için yazar adı ve gerekenlerde konu başlıkları ile PubMed taraması yapılıp yayınlanan çalışmalar, yayınlandıkları dergiler ve dergilerin etki faktörü değerleri çıkarılmıştır.

Bulgular: Otuz dokuz kongrede sunulan 5672 çalışmanın 765’i deneysel olup, bunlardan ilk isim yabancı bir ülkeden ya da ÇC dışı daldan olan 26’sı çalışmaya alınmayarak toplam 739 sunum incelenmiştir. I. Grupta 434 çalışmanın 58’i (%13), II. Grupta 1821 çalışmanın 396’sı (%22), III. Grupta 3417 çalışmanın 285’i (%8), sonuçta tüm çalışmaların % 13’ü deneyseldi ve çalışma başına düşen yazar sayısı ortalama 6 idi. I. Grupta hiç bulunmamasına karşın, II. ve III. Gruplarda sırasıyla 23 (%6) ve 45 (%16) çalışma iki veya daha fazla ÇC merkezinin ortak ürünüydü. Başta patoloji, biyokimya, çocuk hastalıkları, genel cerrahi ve üroloji olmak üzere üç grupta sırasıyla 9, 45 ve 41 ÇC dışı bir bilim dalıyla ortak çalışma yapılmıştı.

Çalışmalarda en sık kullanılan deney hayvanı sıçan olup, üç grupta sırasıyla çalışmaların %43, %71 ve %93’ünde kullanılmıştı. Toplamda 52 (%7) çalışma embriyo-fetus üzerinde, 11 (%1), çalışma ise hücre kültürü-kök hücre ile yapılmıştı.

Üzerinde en sık çalışılan alanlar, yemek borusu-mide-bağırsak sistemi (%43,5), ürogenital sistem (%37), karın duvarı (%4) ve karaciğer-safra yolları (%4) olup, ayrı gruplar olarak iskemi-reperfüzyon çalışmaları (%12) ve yaralanmalar (%7,5) dikkati çekiyordu. Yedi yüz otuz dokuz çalışmanın 488’inde (%66) herhangi bir maddenin etkisi ya da düzey değişikliği incelenmiş; bu çalışmalarda en çok çeşitli büyüme faktörleri, nitrik oksit, pentoksifilin ve çeşitli vitaminler olmak üzere toplam 188 ayrı madde kullanılmıştı.

Önce yayınlanıp sonra kongrede sunulan 7 çalışma dışarıda bırakılarak yapılan PubMed taramasında I. Grupta 13 (tümünün %22’si), II. Grupta 197 (tümünün %50’si), III. Grupta 128 (tümünün %45’i) olmak üzere 732 sunumun 338’inin (%46), 87 ayrı dergide yayınlanmış olduğu belirlendi. Sunum-yayın aralığı 0-12 yıl arasında değişmekte olup, ortalama 2 yıldı. Seksen yedi derginin 29’unun (%33) etki faktörü 0-1 arasında idi ve 338 yazının 130’u (%38) etki faktörü 0-1 arasında olan dergilerde yayınlanmıştı. Yazıların 168’i (%50) ÇC veya Çocuk Ürolojisi (ÇÜ) dergilerinde, 58’i (%17) Genel Cerrahi veya Üroloji dergilerinde olmak üzere toplam %67’si, tüm dergilerin %14’ünü oluşturan 12 dergide yer almıştı.

Sonuç: Otuz üç yıllık geçmişleriyle kalıcılıklarını kanıtlamış olan ulusal kongrelerimizde sunulan deneysel çalışmalar uluslararası literatüre artık yalnızca “biz de çalışıyoruz” demekten daha fazla katkıda bulunmaktadır. Modern bilimde, özellikle deneysel çalışma alanında, kişisel kaynak ve çabalar yetersiz hâle gelmiş olup, bilime gerçekten katkıda bulunabilecek bir çalışmada tek kişinin değil en azından 15-20 kişinin hamamdan çıplak olarak dışarı fırlaması gerekmektedir.

Türkiye ÇC topluluğunun artık kaynak ve insan gücü israfından kaçınarak daha özgün/önü açık konularda, daha ayrıntılı ve çok yönlü planlanmış, sayıdan çok niteliği ön planda tutan deneysel çalışmalara gereksinimi vardır. Bunun için atılacak ilk adımlar ÇC merkezlerinin birbirleriyle ve diğer bilim dallarıyla gerçek anlamda kurumsal işbirliği sağlaması ve çok sayıda merkezin aynı/benzer konularda, aynı zaman diliminde çalışmasının önlenmesi olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye ulusal çocuk cerrahisi kongreleri, Türkiye pediatrik üroloji kongreleri, deneysel çalışmalar, PubMed, etki faktörü

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

Logos Tıp Yayıncılığı
Yildiz Posta Cad. Sinan Apt. No:36
D.63-64 Gayrettepe 34349 Istanbul
 
Fax :
(212) 288 0541
(212) 288 5022
(212) 211 6185
  E-mail
[email protected]
  Google Maps için tıklayın